FOÇAGÜNDEM - Geçenlerde telefonum çaldı. Arayan Yenifoça’dan bir okurumuz, Sevtap Şevkat Hanım’dı. Anlattıklarını dinlerken hem şaşırdım hem de vatandaş adına, mülkiyet hakkı adına derin bir üzüntü duydum.
Konu, mülkiyet hakkının kamu gücüyle adeta yok sayılması...
Sevtap Hanım ve iki kardeşine, rahmetli babaları Lütfi Şevkat’tan kalma Yenifoça Yeldeğirmeni Mevkii’nde (48 Ada, 2081 Parsel) denize sıfır, 480 metrekarelik bir arsa var. Ellerinde kapı gibi resmi tapuları mevcut. Yıllarca Sevtap Hanım’ın erkek kardeşi, burayı sembolik bir ücret karşılığında Foçalı bir esnafa kiralamış; Sevtap Hanım’ın deyimiyle "En azından arsanın emlak vergisi çıkıyordu."
Ancak ne olduysa 2024 Yerel Seçimleri sonrası yaşanıyor. Saniye Fıçı’nın Foça Belediye Başkanı seçilmesinin ardından, belediye bu özel mülke tabiri caizse fiilen el koyuyor. Şemsiyeleri getirip arsayı kendi şemsiye alanı/hizmet noktası olarak kullanmaya başlıyor.
Şimdi eğri oturup doğru konuşalım. Burada neresinden tutsanız elinizde kalan birden fazla hukuki ve vicdani çelişki var.
1. Kıyı Kanunu ve Tapulu Mülk Gerçeği
Ülkemizde 3621 sayılı Kıyı Kanunu, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açık olduğunu belirtir. Ancak geçmişten gelen, Anayasa’nın 35. maddesiyle güvence altına alınmış mülkiyet hakları (özel tapular) da bir hukuk devletinde göz ardı edilemez.
Eğer bir alan özel mülkiyete konu bir tapu ise ve idare (belediye) burayı kamu yararı için kullanmak istiyorsa izleyeceği yol mevzuatta nettir: Kamulaştırma.
Bir belediyenin, tapulu bir özel mülke hiçbir kamulaştırma yapmadan, malikten izin almadan veya kiralama sözleşmesi imzalamadan "ben buraya şemsiyelerimi koydum" demesi, hukuk dilinde "Kamulaştırmasız Fiili El Atma"dır. Hukuk devletinde belediyeler, "nasıl olsa sahil" diyerek vatandaşın tapulu arsasına çökecek idari fütursuzluğu gösteremez.
2. Hem Arsayı Kullan Hem Vergi Al !
Konunun en trajikomik ve vicdan yaralayan kısmı ise şu: Sevtap Hanım 78 yaşında bir teyzemiz. Belediye, arsayı tepe tepe kullanıyor; üzerine şemsiyelerini diziyor. Ancak aynı Belediye, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu kapsamında her yıl bu arsanın vergisini tıkır tıkır Sevtap Hanım’dan tahsil etmeye devam ediyor! Sevtap Hanım son ödediği vergi makbuzunu da bana ulaştırdı.
Vergi mevzuatında harika bir kaide vardır: Vergi, mülkiyet ve faydalanma esasına dayanır. Hak sahibi arsasından tek bir kuruş fayda sağlayamazken, üstelik arsayı işgal eden kurum bizzat verkiyi tahsil eden idareyken; bu vergiyi 78 yaşındaki bir vatandaştan almak ne kadar ahlaki, ne kadar hukuki?
Ne Yapılması Gerekiyor?
Konuyu belgeleriyle birlikte eski Yenifoça Belediye Başkanı, halen mevcut Foça Belediyesi Meclis Üyesi Osman Yurtseven’e aktardım. Osman Bey de Yenifoça’da eski dönemlerden kalma bu tür sahil tapularına sahip aileler olduğunu bildiğini söyledi. Hukuki süreç başlatılmasını önerdi ancak belediyenin hem arsayı işgal edip hem de vergi alması hususunda bir yanıt veremedi.
En azından hukuki süreçler veya olası bir kamulaştırma görüşmesi tamamlanana kadar belediyenin bu arsayı tahliye etmesi ya da ecrimisil (işgal tazminatı) ödemesi gerekir. Hatta en insani adımla, arsayı fiilen kullanan idarenin bu teyzemizi en azından Emlak Vergisi’nden terkin/muafiyet mekanizmalarıyla koruması icap eder.
Osman Bey, konuyu inceleyip en kısa sürede geri dönüş yapacağını söyledi. Henüz bir yanıt gelmedi ama umarım Foça Belediyesi bu yanlıştan kısa sürede döner ve kamuoyunu tatmin edecek bir çözüm önerisi sunar.
Bizler mülkiyet hakkının, vatandaşın hukukunun ve 78 yaşındaki Sevtap Teyzemizin hakkının takipçisi olmaya devam edeceğiz. Osman Bey’den gelecek cevabı da, belediyenin takınacağı tavrı da merakla bekliyoruz.
Sürecin takipçisiyiz, gelişmeleri yine buradan aktaracağım.
HAKAN DOĞANAY I Foça Gündem & FOG TV Genel Yayın Yönetmeni I 27.07.2026
