DİNGO'NUN AHIRI VE KİM BU DİNGO?

FOÇAGÜNDEM - Gündelik hayatımızda, kapısı penceresi açık kalmış ya da giren çıkanın belli olmadığı bir ortamda hemen yapıştırırız o meşhur cümleyi: "Burası Dingo’nun ahırı mı?"
Peki, kim bu Dingo?
Gerçekten bir ahırı var mıydı, yoksa bu sadece hayal ürünü bir deyim mi? Gelin, bu ilginç deyimin hikayesine birlikte bakalım.
19.yüzyılın sonlarında, İstanbul’un ulaşım yükünü atlı tramvaylar çekiyordu. Özellikle Şişhane’nin o dik yokuşunu tırmanmak, iki atın çektiği tramvaylar için imkansızdı. Bu yüzden tramvaylara Taksim’e kadar olan bu zorlu yokuşta destek olması için ek atlar bağlanırdı.
Bu ek atlar, yokuş bittikten sonra dinlenmek ve yeni bir sefere hazırlanmak üzere bugünkü Taksim Meydanı'nda (Fransız Konsolosluğu'nun yakınlarında) bulunan bir ahıra götürülürdü. Bu ahırın işletmecisi, Dingo isminde bir Rum vatandaşıydı.
Dingo’nun ahırı, gün boyu yokuş tırmanan atların sürekli girip çıktığı, birinin gelip diğerinin gittiği, kaydın kuyudun pek tutulmadığı son derece hareketli ve karmaşık bir yerdi.
Deyimin doğuşu tamamen bu kontrolsüz sirkülasyona dayanır. Bir mekanda disiplin kalmadığında, giren çıkanın haddi hesabı olmadığında ya da kurallar hiçe sayıldığında; Taksim’in o meşhur, karmaşık ahırı en iyi benzetme haline gelmiştir.
Halk, düzenin bozulduğu yerleri tarif etmek için "Burası Dingo'nun ahırı mı ki herkes kafasına göre girip çıkıyor?" diyerek bu tarihi mekana atıfta bulunmuştur.
"Dingo belki çoktan göçüp gitti, ahırı da yerini beton binalara bıraktı ama mirası hâlâ aramızda yaşıyor. Kalabalık işyerlerinden aile toplantılarına, Belediyelerden resmi kurumlara kadar, nerede bir 'sınır ihlali' görsek Dingo'yu anmadan geçemiyoruz. Aslında bu deyim, toplum olarak 'düzen' ve 'mahremiyet' çizgimizi ne kadar önemsediğimizin de bir kanıtı.
Eğer bir yer 'Dingo'nun ahırı' değilse, orada hala bir saygı kırıntısı var demektir."
Kıssadan hisse çıkarmak da size kalmış, yorum sizin.
HAKAN DOĞANAY I FOÇA GÜNDEM Genel Yayın Yönetmeni
www.instagram.com/hakandoganayofficial
www.instagram.com/focagundemnet